Leenrechtregelingen

Als een bibliotheek een boek, cd of dvd uitleent, dan hebben de rechthebbenden daarvan recht op een vergoeding. Vroeger zorgde de overheid daarvoor. Sinds 1996, toen er in de Auteurswet en in de Wet op de Naburige Rechten voor het eerst een echt leenrecht werd opgenomen, verzorgt Stichting Leenrecht dat. Stichting Leenrecht keert vervolgens het uitgeversaandeel uit aan Stichting PRO. 
 

Incasso

Stichting Leenrecht is verantwoordelijk voor de incasso van de vergoedingen bij de bibliotheken. De bibliotheken zijn verplicht om opgave te doen van het totaal aantal uitleningen. De vergoeding per uitlening wordt overigens vastgesteld door Stichting Onderhandelingen Leenrechtvergoeding (StOL). In de StOL hebben zowel de betalingsplichtigen als de rechthebbenden zitting. Stichting Leenrecht verdeelt de totale vergoedingen over groepen rechthebbenden (auteurs, visuele makers en uitgevers). Stichting PRO ontvangt van Stichting Leenrecht het uitgeversaandeel van deze vergoedingen. Op de website van Stichting Leenrecht vindt u uiteraard nog meer informatie over de incasso van deze gelden. 
 

Verdeling van gelden

Bibliotheken zijn verplicht om het aantal uitleningen op te geven. Zij zijn echter niet wettelijk verplicht gegevens te verstrekken over de uitgeleende werken zoals de titel en de bijbehorende uitgever. Toch is Stichting Leenrecht erin geslaagd om jaarlijks ook deze gegevens van praktisch alle bibliotheken te ontvangen. Van ongeveer 80% van alle uitleningen zijn hierdoor jaarlijks ook de titelspecifieke gegevens voor Stichting PRO inzichtelijk. Deze zogenoemde ‘steekproefbestanden’ vormen de basis van de uitkering (ook wel repartitie genoemd). Uitgevers ontvangen een controlespecificatie waarop alle uitgeleende werken worden gepresenteerd en waardoor de uitgever de kans heeft om eventuele mutaties door te voeren. Vervolgens ontvangen de uitgevers een repartitiespecificatie en het beschikbare geld. De verdeling van de gelden wordt uitgevoerd conform een repartitiereglement.  Bij de verdeling van de gelden wordt er overigens onderscheid gemaakt in de onderstaande categorieën, die separaat worden uitgekeerd:  
 

  • Boeken

De beschikbare gelden voor de boeken (geschriften) worden jaarlijks verdeeld en uitgekeerd aan de uitgevers. De uitkering vindt plaats aan het einde van het jaar.
 

  • Multimediaproducten

Sinds 2007 worden door Stichting Leenrecht ook vergoedingen geïncasseerd voor de zogenoemde multimediaproducten. Voorwaarde hierbij is wel dat de uitgeverijen expliciet toestemming hebben verleend aan de bibliotheken om de multimediaproducten in hun collectie te mogen opnemen. Deze gelden worden aan het einde van het jaar uitgekeerd tegelijkertijd met de gelden voor Geschriften en Periodieken.
 

  • Tijdschriften

Er worden ook tijdschriften (periodieken) uitgeleend door de bibliotheken. Deze vergoeding wordt jaarlijks tegelijkertijd uitgekeerd met de Leenrechtvergoeding Boeken. 
 

Na-repartities

Stichting Leenrecht en Stichting PRO hebben de afgelopen jaren veel aandacht besteed aan het verberen van de informatie die ten grondslag ligt aan de verdeling van de gelden. Daarnaast worden de uitgevers, alvorens tot uitkering wordt overgegaan, geconfronteerd met een controlespecificatie. In vrijwel alle gevallen verloopt dit proces inmiddels vlekkeloos, ondanks de enorme hoeveelheid aan gegevens. Toch kan het altijd gebeuren dat er alsnog correcties doorgevoerd moeten worden. Hiervoor wordt dan een correctie repartitie uitgevoerd, de zogenaamde ‘na-repartitie’.